Ο πόνος στους όρχεις είναι από τα συμπτώματα που ανησυχούν περισσότερο τους άνδρες, και δικαίως: τις περισσότερες φορές οφείλεται σε κάτι αθώο ή εύκολα αντιμετωπίσιμο, όμως σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται επείγουσα αντιμετώπιση μέσα σε λίγες ώρες. Σε αυτόν τον οδηγό εξηγούμε τις συχνότερες αιτίες και πώς να ξεχωρίσετε το επείγον από το απλό.
Πότε ο πόνος στον όρχι είναι επείγων
Πηγαίνετε αμέσως σε εφημερεύον νοσοκομείο αν:
- ο πόνος είναι ξαφνικός και έντονος, ιδίως σε έφηβο ή νέο άνδρα
- συνοδεύεται από ναυτία ή έμετο
- ο όρχις φαίνεται πιο ψηλά ή σε ασυνήθιστη θέση
- υπάρχει υψηλός πυρετός με πρήξιμο και κοκκίνισμα του οσχέου
- ο πόνος ακολουθεί σοβαρό χτύπημα
Αυτή η εικόνα μπορεί να είναι συστροφή του όρχι: ο όρχις στρίβει γύρω από τον σπερματικό τόνο και κόβεται η αιμάτωσή του. Η επέμβαση πρέπει να γίνει ιδανικά μέσα σε 6 ώρες για να σωθεί ο όρχις. Μην περιμένετε να περάσει.
Οι συχνότερες αιτίες πόνου στους όρχεις
Επιδιδυμίτιδα και ορχίτιδα (φλεγμονή στους όρχεις)
Η επιδιδυμίτιδα είναι η φλεγμονή της επιδιδυμίδας, του σωληνίσκου πίσω από τον όρχι όπου ωριμάζουν τα σπερματοζωάρια. Όταν η φλεγμονή επεκτείνεται και στον όρχι, μιλάμε για ορχεοεπιδιδυμίτιδα. Είναι η πιο συχνή αιτία πόνου στους ενήλικες.
- Συμπτώματα: πόνος που αυξάνεται σταδιακά μέσα σε ώρες ή μέρες, πρήξιμο και ευαισθησία πίσω από τον όρχι, συχνά κάψιμο στην ούρηση ή έκκριμα, μερικές φορές πυρετός.
- Από τι προέρχεται: σε άνδρες κάτω των 35 συχνότερα από σεξουαλικώς μεταδιδόμενα μικρόβια, όπως χλαμύδια και γονόκοκκο. Σε μεγαλύτερους άνδρες συνήθως από μικρόβια του ουροποιητικού, συχνά μαζί με προβλήματα του προστάτη. Η ορχίτιδα μόνη της οφείλεται συχνότερα σε ιό, κλασικά στις παρωτίτιδες.
- Θεραπεία: αντιβίωση ανάλογα με το πιθανό μικρόβιο, που επιλέγει ο γιατρός μετά από εξέταση ούρων και, όπου χρειάζεται, έλεγχο για ΣΜΝ. Βοηθούν επίσης η ανάπαυση, η ανύψωση του οσχέου, το εφαρμοστό εσώρουχο, ο πάγος και τα αντιφλεγμονώδη. Αν οφείλεται σε ΣΜΝ, θεραπεύεται και η σύντροφος. Δείτε τις εξετάσεις για ΣΜΝ.
Η φλεγμονή χρειάζεται εξέταση και όχι αντιβίωση «στην τύχη», γιατί η εικόνα μπορεί να μοιάζει με συστροφή.
Κιρσοκήλη
Αμβλύς πόνος ή βάρος, συνήθως στον αριστερό όρχι, που χειροτερεύει όταν στέκεστε πολύ ή κάνει ζέστη και ηρεμεί όταν ξαπλώνετε. Διαβάστε για την κιρσοκήλη.
Βουβωνοκήλη
Πρήξιμο στη βουβωνική χώρα που μπορεί να κατέβει στο όσχεο, με πόνο που αντανακλά στον όρχι, ιδίως με βήχα ή άρση βάρους.
Πέτρα στο ουροποιητικό
Ο πόνος από πέτρα στον ουρητήρα ξεκινά από τη μέση ή το πλάι και «κατεβαίνει» προς τη βουβωνική χώρα και τον όρχι, κατά κύματα. Δείτε για τη λιθίαση του ουροποιητικού.
Χρόνια προστατίτιδα και πυελικός πόνος
Πόνος στους όρχεις, στο περίνεο και στην εκσπερμάτωση, που διαρκεί μήνες. Δείτε για την προστατίτιδα.
Τραυματισμός
Μετά από χτύπημα, ο πόνος συνήθως υποχωρεί σε λίγη ώρα. Αν επιμένει, υπάρχει μεγάλο πρήξιμο ή μελάνιασμα, χρειάζεται υπερηχογράφημα για αιμάτωμα ή ρήξη του όρχι.
Πόνος στους όρχεις από αποχή
Η παρατεταμένη διέγερση χωρίς εκσπερμάτωση μπορεί να προκαλέσει παροδικό βάρος ή πόνο στους όρχεις, λόγω συμφόρησης αίματος. Είναι αθώο και περνά μόνο του μέσα σε λίγες ώρες. Αν ο πόνος διαρκεί περισσότερο, έχει άλλη αιτία.
Ελαφρύς πόνος στον δεξί ή στον αριστερό όρχι
Ο ελαφρύς, διαλείπων πόνος στον έναν όρχι, χωρίς πρήξιμο ή πυρετό, είναι συχνό σύμπτωμα. Στον αριστερό όρχι σκεφτόμαστε συχνότερα την κιρσοκήλη. Και στις δύο πλευρές μπορεί να οφείλεται σε ήπια επιδιδυμίτιδα, σε πόνο που αντανακλά από τη βουβωνική χώρα ή τη μέση, σε τάση των μυών της λεκάνης ή σε χρόνια προστατίτιδα. Αν διαρκεί πάνω από μία με δύο εβδομάδες, χρειάζεται εξέταση και υπερηχογράφημα.
Πόνος στον όρχι όταν τον ακουμπάω
Η ευαισθησία στην αφή, ιδίως στο πίσω μέρος του όρχι, είναι χαρακτηριστική της επιδιδυμίτιδας. Ευαισθησία μπορεί να υπάρχει και μετά από τραυματισμό ή σε κύστη της επιδιδυμίδας. Δεν πρέπει να την αγνοείτε, γιατί η φλεγμονή που δεν θεραπεύεται μπορεί να γίνει χρόνια.
Γρομπαλάκι στον όρχι
Ένα μικρό γρομπαλάκι πάνω ή πίσω από τον όρχι είναι συνήθως κύστη της επιδιδυμίδας, που είναι αθώα. Ένα σκληρό, ανώδυνο ογκίδιο πάνω στον ίδιο τον όρχι όμως πρέπει να εξεταστεί άμεσα, γιατί είναι το συχνότερο σημάδι του καρκίνου των όρχεων, ο οποίος προσβάλλει κυρίως άνδρες 15 έως 40 ετών και θεραπεύεται σχεδόν πάντα όταν βρεθεί νωρίς. Δείτε για τον καρκίνο των όρχεων και πώς γίνεται η αυτοεξέταση στον οδηγό για τους όρχεις.
Γιατί ο ένας όρχις είναι πιο μεγάλος;
Είναι φυσιολογικό οι όρχεις να μην είναι ακριβώς ίδιοι: συνήθως ο δεξιός είναι λίγο μεγαλύτερος και ο αριστερός κρέμεται λίγο χαμηλότερα. Χρειάζεται όμως εξέταση αν η διαφορά είναι νέα, μεγαλώνει, συνοδεύεται από πρήξιμο ή σκληρία, ή αν ο ένας όρχις μικραίνει, όπως συμβαίνει μερικές φορές με την κιρσοκήλη.
Πώς γίνεται η διάγνωση
- ιστορικό και κλινική εξέταση του οσχέου, της βουβωνικής χώρας και της κοιλιάς
- γενική ούρων και καλλιέργεια, έλεγχος για ΣΜΝ όπου χρειάζεται
- υπερηχογράφημα Doppler οσχέου, που δείχνει την αιμάτωση του όρχι και ξεχωρίζει φλεγμονή, συστροφή, κιρσοκήλη, υδροκήλη και όγκο
Συχνές ερωτήσεις
Πότε ο πόνος στον όρχι είναι επείγων;
Όταν είναι ξαφνικός και έντονος, συνοδεύεται από ναυτία ή έμετο, ή ο όρχις έχει ανέβει. Μπορεί να είναι συστροφή και χρειάζεται νοσοκομείο αμέσως.
Από τι προέρχεται η φλεγμονή στους όρχεις;
Σε νεότερους άνδρες συχνότερα από σεξουαλικώς μεταδιδόμενα μικρόβια, σε μεγαλύτερους από μικρόβια του ουροποιητικού. Η ορχίτιδα μόνη της οφείλεται συχνά σε ιό, όπως οι παρωτίτιδες.
Ποια αντιβίωση είναι κατάλληλη για φλεγμονή στους όρχεις;
Εξαρτάται από το μικρόβιο. Ο γιατρός επιλέγει διαφορετική αγωγή όταν υποψιάζεται ΣΜΝ και διαφορετική όταν πρόκειται για ουρολοίμωξη. Μην παίρνετε αντιβίωση χωρίς εξέταση, γιατί η εικόνα μπορεί να μοιάζει με συστροφή.
Ο πόνος στους όρχεις από αποχή είναι επικίνδυνος;
Όχι. Είναι παροδική συμφόρηση αίματος μετά από παρατεταμένη διέγερση και περνά μόνος του μέσα σε λίγες ώρες.
Είναι φυσιολογικό ο ένας όρχις να είναι μεγαλύτερος;
Ναι, μια μικρή διαφορά είναι φυσιολογική. Χρειάζεται εξέταση όταν η διαφορά είναι καινούρια, μεγαλώνει ή συνοδεύεται από πρήξιμο ή σκληρό ογκίδιο.
Κλείστε ραντεβού
Για πόνο που δεν είναι επείγων αλλά επιμένει, κλείστε ραντεβού στη Menclinic στον Χολαργό ή καλέστε στο 210 6533 586. Για ξαφνικό, έντονο πόνο, πηγαίνετε αμέσως σε εφημερεύον νοσοκομείο.