Η προστατίτιδα είναι η φλεγμονή του προστάτη και μία από τις πιο συχνές αιτίες επίσκεψης σε ουρολόγο. Μπορεί να επηρεάσει άνδρες κάθε ηλικίας, ακόμη και νέους κάτω των 35. Άλλοτε εμφανίζεται ξαφνικά με πυρετό και έντονο πόνο, και άλλοτε εξελίσσεται σιγά σιγά, με πόνο στη λεκάνη, ενοχλήσεις στην ούρηση και προβλήματα στη σεξουαλική ζωή.
Σε αυτόν τον οδηγό θα βρείτε τι είναι η προστατίτιδα, ποια συμπτώματα προκαλεί, από τι προκαλείται, αν μεταδίδεται, πώς γίνεται η διάγνωση και ποιες θεραπείες λειτουργούν, με ή χωρίς αντιβίωση.
Τι είναι η προστατίτιδα
Ο προστάτης είναι ένας αδένας στο μέγεθος καρυδιού, που βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει την ουρήθρα. Παράγει μέρος του υγρού του σπέρματος. Όταν ο αδένας φλεγμαίνει, μιλάμε για προστατίτιδα. Η φλεγμονή μπορεί να οφείλεται σε μικρόβιο, αλλά στις περισσότερες χρόνιες περιπτώσεις δεν βρίσκεται μικρόβιο.
Η προστατίτιδα δεν είναι καρκίνος και δεν οδηγεί σε καρκίνο. Είναι επίσης διαφορετική πάθηση από την καλοήθη υπερπλασία του προστάτη, αν και τα συμπτώματα μοιάζουν.
Οι τύποι της προστατίτιδας
1. Οξεία βακτηριακή προστατίτιδα
Εμφανίζεται ξαφνικά με υψηλό πυρετό, ρίγη, έντονο πόνο στο περίνεο ή χαμηλά στην κοιλιά, κάψιμο και δυσκολία στην ούρηση. Είναι επείγουσα κατάσταση και χρειάζεται άμεση θεραπεία με αντιβίωση, μερικές φορές και νοσηλεία.
2. Χρόνια βακτηριακή προστατίτιδα
Οφείλεται σε μικρόβιο που επιμένει στον προστάτη και προκαλεί επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις με το ίδιο μικρόβιο, ήπιο πόνο και ενοχλήσεις στην ούρηση για εβδομάδες ή μήνες.
3. Χρόνια μη βακτηριακή προστατίτιδα (σύνδρομο χρόνιου πυελικού πόνου)
Είναι η συχνότερη μορφή, περίπου 9 στις 10 περιπτώσεις. Τα συμπτώματα διαρκούν πάνω από 3 μήνες χωρίς να βρίσκεται μικρόβιο. Σε αυτή τη μορφή συμμετέχουν η τάση των μυών της λεκάνης, η ευαισθησία των νεύρων, το στρες και η φλεγμονή. Δείτε αναλυτικά για τη χρόνια προστατίτιδα.
4. Ασυμπτωματική φλεγμονώδης προστατίτιδα
Δεν προκαλεί συμπτώματα και βρίσκεται τυχαία, για παράδειγμα σε εξετάσεις για ανεβασμένο PSA ή για υπογονιμότητα.
Συμπτώματα της προστατίτιδας
Τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο. Τα συχνότερα είναι:
Πόνος
- πόνος στο περίνεο (ανάμεσα στο όσχεο και τον πρωκτό)
- πόνος χαμηλά στην κοιλιά, στη βουβωνική χώρα ή στη μέση
- πόνος στους όρχεις ή στο πέος
- πόνος κατά ή μετά την εκσπερμάτωση
Ούρηση
- κάψιμο ή τσούξιμο στην ούρηση
- συχνοουρία και επιτακτική ανάγκη για ούρηση
- αδύναμη ή διακοπτόμενη ροή
- αίσθημα ότι η κύστη δεν αδειάζει
Σεξουαλική ζωή και γενική κατάσταση
- πόνος στην εκσπερμάτωση, πρόωρη εκσπερμάτωση ή προβλήματα στύσης
- μειωμένη σεξουαλική επιθυμία
- αίμα στο σπέρμα, σπανιότερα
- κόπωση, ευερεθιστότητα και άγχος, ιδίως στη χρόνια μορφή
Στην οξεία μορφή προστίθενται πυρετός, ρίγη, κακουχία και μερικές φορές αδυναμία ούρησης. Για μια σύντομη λίστα ελέγχου δείτε τι ισχύει για το σεξ όταν έχετε προστατίτιδα.
Προστατίτιδα, υπερπλασία ή καρκίνος;
Πολλοί άνδρες ψάχνουν «προστάτης συμπτώματα» χωρίς να ξέρουν ποια πάθηση έχουν. Οι τρεις συχνότερες παθήσεις του προστάτη διαφέρουν:
- Προστατίτιδα: σε κάθε ηλικία, με κυρίαρχο τον πόνο (περίνεο, εκσπερμάτωση) και το κάψιμο στην ούρηση.
- Καλοήθης υπερπλασία: κυρίως μετά τα 50, με αδύναμη ροή, νυχτουρία και συχνοουρία, συνήθως χωρίς πόνο. Δείτε για την υπερπλασία του προστάτη.
- Καρκίνος του προστάτη: στα αρχικά στάδια συνήθως δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα. Γι’ αυτό μετρά ο προληπτικός έλεγχος με PSA.
Τα συμπτώματα μπορεί να επικαλύπτονται, γι’ αυτό τη διάκριση την κάνει ο ουρολόγος με την εξέταση.
Από τι προκαλείται η προστατίτιδα
- Μικρόβια: συνήθως μικρόβια του εντέρου (όπως το κολοβακτηρίδιο) που φτάνουν στον προστάτη μέσω της ουρήθρας. Σπανιότερα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα μικρόβια, κυρίως σε νεότερους άνδρες.
- Επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις, καθετήρας ούρων ή πρόσφατη επέμβαση στο ουροποιητικό, όπως βιοψία προστάτη.
- Τάση των μυών του πυελικού εδάφους, που συντηρεί τον πόνο στη χρόνια μορφή.
- Ευαισθητοποίηση των νεύρων και φλεγμονή, χωρίς ενεργό λοίμωξη.
- Στρες και άγχος, που δεν «προκαλούν» την προστατίτιδα αλλά επιδεινώνουν σημαντικά τα συμπτώματα της χρόνιας μορφής.
- Πολύωρη καθιστική θέση και ποδήλατο, που πιέζουν το περίνεο.
Πώς μεταδίδεται η προστατίτιδα; Κολλάει;
Η προστατίτιδα ως φλεγμονή δεν είναι μεταδοτική. Η χρόνια μη βακτηριακή μορφή, που είναι και η συχνότερη, δεν κολλάει με κανέναν τρόπο. Όταν όμως η προστατίτιδα οφείλεται σε σεξουαλικώς μεταδιδόμενο μικρόβιο, όπως χλαμύδια ή γονόκοκκο, το μικρόβιο μπορεί να μεταδοθεί στη σύντροφο. Σε αυτή την περίπτωση θεραπεύονται και οι δύο σύντροφοι και χρησιμοποιείται προφυλακτικό μέχρι το τέλος της θεραπείας. Περισσότερα στο άρθρο έχω προστατίτιδα, να συνεχίσω να κάνω σεξ;
Πώς γίνεται η διάγνωση
- λεπτομερές ιστορικό και ερωτηματολόγιο συμπτωμάτων
- κλινική εξέταση και, όπου ενδείκνυται, δακτυλική εξέταση του προστάτη
- γενική εξέταση και καλλιέργεια ούρων, μερικές φορές και καλλιέργεια σπέρματος ή εκκρίματος προστάτη
- έλεγχος για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα σε επιλεγμένους άνδρες
- υπερηχογράφημα ουροποιητικού και προστάτη, μέτρηση υπολείμματος ούρων
- ροομετρία και PSA σε επιλεγμένες περιπτώσεις (η προστατίτιδα μπορεί να ανεβάσει προσωρινά το PSA)
Θεραπεία της προστατίτιδας
Η θεραπεία εξαρτάται από τον τύπο. Το συχνότερο λάθος είναι οι επαναλαμβανόμενοι κύκλοι αντιβίωσης χωρίς διάγνωση, που στη μη βακτηριακή μορφή δεν βοηθούν.
Ποια αντιβίωση για προστατίτιδα;
Αντιβίωση χρειάζεται όταν υπάρχει μικροβιακή λοίμωξη. Επειδή λίγα αντιβιοτικά περνούν καλά μέσα στον προστάτη, χρησιμοποιούνται συνήθως οι φθοριοκινολόνες, όπως η σιπροφλοξασίνη, ή άλλα αντιβιοτικά ανάλογα με την καλλιέργεια. Η αγωγή διαρκεί αρκετές εβδομάδες, περισσότερο από μια απλή ουρολοίμωξη, και πρέπει να ολοκληρώνεται ακόμη κι αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν νωρίτερα. Οι φθοριοκινολόνες έχουν σημαντικές πιθανές παρενέργειες, γι’ αυτό δίνονται μόνο με ιατρική οδηγία. Διαβάστε για το Ciproxin στην προστατίτιδα και τις θεραπευτικές επιλογές για τη χρόνια βακτηριακή προστατίτιδα.
Θεραπεία χωρίς αντιβίωση
Στη χρόνια μη βακτηριακή μορφή η θεραπεία είναι πολυπαραγοντική και προσαρμόζεται στα συμπτώματα του κάθε άνδρα:
- Άλφα-αναστολείς, που χαλαρώνουν τον προστάτη και διευκολύνουν την ούρηση.
- Αντιφλεγμονώδη και αναλγητικά για περιορισμένο διάστημα.
- Φυσικοθεραπεία πυελικού εδάφους, για τη χαλάρωση των μυών της λεκάνης.
- Θεραπεία με κρουστικά κύματα χαμηλής έντασης, μη επεμβατική μέθοδος για τον χρόνιο πυελικό πόνο. Δείτε τη θεραπεία της χρόνιας προστατίτιδας με κρουστικά κύματα.
- Διαχείριση του στρες και, όπου χρειάζεται, ψυχολογική υποστήριξη.
Τρόπος ζωής και διατροφή
- Περιορίστε τον καφέ, το αλκοόλ, τα πολύ πικάντικα φαγητά και τα ανθρακούχα, αν παρατηρείτε ότι επιδεινώνουν τα συμπτώματα. Δείτε ποιες τροφές επιδεινώνουν την προστατίτιδα.
- Πίνετε αρκετό νερό μέσα στη μέρα.
- Αποφύγετε την πολύωρη καθιστική θέση: σηκωθείτε κάθε ώρα, χρησιμοποιήστε μαξιλάρι με άνοιγμα στη μέση.
- Κάντε ζεστά καθιστικά λουτρά και τακτική ήπια άσκηση.
- Αντιμετωπίστε τη δυσκοιλιότητα.
Η χρόνια προστατίτιδα σπάνια «φεύγει» με ένα μόνο μέτρο. Με τον σωστό συνδυασμό θεραπειών, όμως, οι περισσότεροι άνδρες βελτιώνονται σημαντικά.
Πότε να δείτε άμεσα ουρολόγο
- υψηλός πυρετός και ρίγη με πόνο στη λεκάνη ή κάψιμο στην ούρηση
- αδυναμία να ουρήσετε
- αίμα στα ούρα
- έντονος πόνος στο περίνεο ή στους όρχεις
Αυτά μπορεί να δείχνουν οξεία προστατίτιδα, που θέλει θεραπεία την ίδια μέρα.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η προστατίτιδα;
Είναι η φλεγμονή του προστάτη αδένα. Μπορεί να είναι οξεία ή χρόνια και να οφείλεται σε μικρόβιο ή όχι. Η συχνότερη μορφή είναι η χρόνια μη βακτηριακή, γνωστή και ως σύνδρομο χρόνιου πυελικού πόνου.
Ποια είναι τα πρώτα συμπτώματα της προστατίτιδας;
Συνήθως πόνος στο περίνεο ή χαμηλά στην κοιλιά, κάψιμο στην ούρηση, συχνοουρία και ενόχληση στην εκσπερμάτωση. Στην οξεία μορφή υπάρχει και υψηλός πυρετός με ρίγη.
Πώς μεταδίδεται η προστατίτιδα;
Η ίδια η προστατίτιδα δεν είναι μεταδοτική. Μόνο όταν οφείλεται σε σεξουαλικώς μεταδιδόμενο μικρόβιο, το μικρόβιο μπορεί να μεταδοθεί στη σύντροφο, και τότε θεραπεύονται και οι δύο.
Ποια αντιβίωση είναι κατάλληλη για την προστατίτιδα;
Χρησιμοποιούνται αντιβιοτικά που περνούν καλά στον προστάτη, συνήθως φθοριοκινολόνες ή άλλα ανάλογα με την καλλιέργεια, για αρκετές εβδομάδες. Η επιλογή γίνεται από τον γιατρό, γιατί στη μη βακτηριακή μορφή η αντιβίωση δεν βοηθά.
Μπορεί η προστατίτιδα να θεραπευτεί χωρίς φάρμακα;
Στη χρόνια μη βακτηριακή μορφή βοηθούν πολύ μη φαρμακευτικά μέτρα, όπως η φυσικοθεραπεία πυελικού εδάφους, τα κρουστικά κύματα, η διαχείριση του στρες και οι αλλαγές στη διατροφή. Η βακτηριακή μορφή όμως χρειάζεται αντιβίωση.
Η προστατίτιδα προκαλεί καρκίνο;
Όχι. Η προστατίτιδα δεν είναι καρκίνος και δεν αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου. Μπορεί όμως να ανεβάσει προσωρινά το PSA. Διαβάστε αν η προστατίτιδα σχετίζεται με καρκίνο.
Το άγχος επηρεάζει την προστατίτιδα;
Ναι. Το στρες δεν προκαλεί την προστατίτιδα, αλλά επιδεινώνει τα συμπτώματα της χρόνιας μορφής, και ο χρόνιος πόνος με τη σειρά του αυξάνει το άγχος. Δείτε για τη σχέση προστατίτιδας και άγχους.
Η προστατίτιδα εμφανίζεται μόνο σε μεγάλη ηλικία;
Όχι. Είναι η πιο συχνή ουρολογική διάγνωση σε άνδρες κάτω των 50 και εμφανίζεται συχνά σε νέους άνδρες. Περισσότερα στο άρθρο προστατίτιδα, ηλικία και διατροφή.
Κλείστε ραντεβού
Αν έχετε πόνο στη λεκάνη, κάψιμο στην ούρηση ή ενοχλήσεις στην εκσπερμάτωση, κλείστε ραντεβού στη Menclinic στον Χολαργό ή καλέστε στο 210 6533 586.
Διαβάστε επίσης: πόνος στους όρχεις: αιτίες και πότε είναι επείγον.